SSS – MARKA

MARKA

1- Marka Nedir?

Marka başvuru ve tescili işlemlerinde bahsedilen markanın T.C. yasalarında tanımı: Bir işletmenin mal veya hizmetlerini bir başka işletmenin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir.

Yaygın bilinen anlamı, sektörünüzde ürettiğiniz mal veya hizmetin adıdır. Ticaret unvanınız asla marka değildir. Marka tescili Türk Patent ve Marka Kurumu’nda Marka tescil belgesi ile belgelendirilerek tescil edilir.

 2- Marka tecil başvurusu öncesi yapılması gerekenler nelerdir?

Marka başvurusunun kanunda belirtildiği nitelikte  “ayırt edici nitelikte olması bir zorunluluktur. Başka tescilli markalardan ayırt edici olması açıklaması, yoruma dayalı bir durum olduğundan, daha önceki uzman kararlarından yola çıkarak değerlendirme yapılması ve bu değerlendirmeye göre başvuru kararı verilmesi gerekmektedir. Bunun için marka başvurusu öncesi başvurulacak marka için benzerlik araştırması yapılması ve araştırma sonuçlarına göre başvuru kararı verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde zaman ve maddi kayıplar yaşanabildiği gibi, elde edilen tescilin kaybı da söz konusu olabilmektedir.

3- Kimler marka başvurusu yapabilir?

  • Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları,
  • Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yerleşim yeri olan veya sınai ya da ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler,
  • Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri dâhilinde başvuru hakkına sahip kişiler,
  • Karşılıklılık ilkesi uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere sınai mülkiyet hakkı koruması sağlayan devletlerin uyruğundaki kişiler, marka başvurusu yapabilir.

4- Marka tescili neden yapılmalıdır?

Markanız, sektörünüzde ürettiğiniz mal ve/veya hizmetin adıdır.  İmaj çalışmaları için maddi ve manevi büyük emekler verdiğiniz markanızın bir an  elinizden  alındığını düşününüz! Piyasadaki prestijiniz, her şeyiniz, uzun yıllardır kalite, dürüstlük ve fiyat politikaları gibi emekler verdiğiniz markanız üçüncü kişiler tarafından kullanıldığını ve  siz markanızı kullanmak için anılan kişilerden ücret karşılığında izin aldığınızı düşününüz!  İşte bu tarz olaylara meydan vermemek için markanızı tescili gereklidir.

Ticaret unvanınız asla marka değildir. Marka Tescili Türk Patent ve Marka Kurumu onayı ile  tescil edilir. 

5- Tescilli markayı kullanmanın cezaları nelerdir?

Tescilli markanızın başkaları tarafından kullanımı durumunda

  •  Bir yıldan dört yıla hapis cezası
  • Ticaretten süreli veya süresiz men.
  • Tazminat davaları
  • Taklit edilen malların polis tarafından toplatılması ve malların hak sahibi tarafından alınması ve /veya satılması gibi yaptırımlar uygulanmaktadır.

6- Türkiye’de marka tescili ne kadar sürede sonuçlanır?

Başvuru tarihi itibariyle, tüm şartların yerine getirilmesi ve belgelerin eksiksiz olarak TÜRKPATENT’e sunulması halinde başvurunun belgeye bağlanma süresi yaklaşık 6 aydır. Bu sürenin uzamasına, başvurusu yapılan markanın TÜRKPATENT tarafından yapılan incelemede ayırt edici bulunmaması, tescilli veya işlemde olan markalar ile benzer bulunması ya da ilan aşamasında 3. kişilerden itiraz gelmesi gibi nedenler yol açabilir. Bu hallerde başvurunun belgeye bağlanma süresi 9-24 aya çıkabilir.

7- Marka olarak tescil edilemeyecek işaretler nelerdir?

Marka olarak tescil edilemeyecek işaretler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 5. maddesinde sıralanmıştır. Kanun hükmüne göre,

  • Marka tarifinde belirtildiği üzere marka tanımının dışında kalan herhangi bir işaret,
  • Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler,
  • Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler,
  • Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler,
  • Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler,
  • Malın doğası gereği ortaya çıkan şeklini ya da başka bir özelliğini veya teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olan veya mala asli değerini veren şeklî ya da başka bir özelliğini münhasıran içeren işaretler,
  • Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler,
  • Kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş olan armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretler,
  • Dinî değerleri veya sembolleri içeren işaretler,
  • Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler,
  • Tescilli coğrafi işaretten oluşan ya da tescilli coğrafi işaret içeren işaretler, marka olarak tescil edilemezler.

8- Marka koruması ne zaman başlar?

Marka başvurusu için gerekli başvuru evraklarının TÜRKPATENT’te kayda girdiği tarih, saat ve dakika itibariyle koruma başlamaktadır. Markanın koruması devam ederken markanın üçüncü kişiler tarafından kullanılması durumuna açılacak davalarda, davaların nihai karar vermesi, başvurusu yapılan markanın TÜRKPATENT Resmi Marka Bülteni’nde yayın kararı alması -bu başvurudan takriben 15 gün – 4 ay civarı kadardır-  ve marka tescil belgesi kararı alınması neticesindedir. Bu süre içerisinde ihtar edildikten sonra ya da bazı durumlarda ihtar edilmeden açılan davanın neticesinin uzamasına sebep veren anlaşmazlıkta, davalı sorumlu tutulabilecektir.

9- Marka tescil belgesi nasıl bir koruma ve hak sağlar?

  • Markanın tescil edilmesi, tescil belgesinde yazılı olan ürün ve hizmetler üzerine markayı koyma ve kullanma hakkı verir ve sahibine tescilli markayı haksız yere kullanan ve/veya taklit edenlere karşı ihtarname gönderme, markayı taşıyan ürünlere ihtiyati tedbir ve el koyma, tazminat talebi gibi Kanun’da yer alan hakların kullanılması imkanını sağlar. Marka sahibinin bu haklarını etkin bir şekilde kullanabilmesi için markasını olası taklitlere karşı etkin bir şekilde izlemeye almalıdır. Ayrıca, tescil edilmek üzere yayınlanan markalardan benzerlerini tespit etmek ve itiraz hakkını kullanarak ilgili markanın tescilini engellemek üzere marka vekillerine başvurarak, marka izleme hizmeti alması da tavsiye edilir.
  • Bilinmesi gereken önemli bir husus şudur ki; başvuru hakkı, hak sahibine işareti bir marka olarak koruma hakkı sağlamaz. Zira tescili bekleyen bir hak doğuran başvuruya konu marka tescil edilmedikçe, haksız rekabet hükümlerine göre koruma altında bulunacaktır.
  • Markanın tescili için yapılacak başvurunun yayınlanmasından sonra doğabilecek durumlarla ilgili olarak tazminat talebi yapılabilir. Marka başvurusunun yayınlanması ile anlaşılması gereken, ilk idari inceleme işlemi sonrasında üçüncü kişilerin itirazına açıldığı 2 aylık bülten ilanı aşamasıdır. Bu aşama markanın yine henüz tescil edilmediği ve idari sürecin devam ettiği aşamadır. Ancak başvurunun yayını ile doğan haklar, tescilin yayınıyla birlikte tescilli markadan doğan hakların kapsamı içinde değerlendirilir. Olası bir dava halinde Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayınlanmasından önce karar veremez.
  • Bu sebeplerle, markanın tescil edilmeden önce kullanılması tavsiye edilmemektedir. Bununla birlikte, uzun zamandır kullanılan ve benzeri olmadığı kesinlikle bilinen bir markanın zaten kullanılıyor olması sebebiyle, müracaat durumundan kaynaklanan kullanmama tavsiyesi içerisinde değerlendirilemeyeceği açıktır.
  • Markanın sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayın tarihi itibariyle hüküm ifade eder. Marka tescilinin yayını ile anlaşılması gereken, idari işlemlerin son bulması ve markanın belgeye bağlanmasına karar verilmesi sonrası tescil ilanı aşamasıdır.
  •  Marka tescil edildikten sonra her türlü hukuki veya cezai talepte bulunulabilir. Marka tescil edilmesi sonrası sahibine, tek başına kullanma hakkı veren ve bu yönüyle üzerinde ekonomik olarak yararlanma hakkı sağlayan bir belgedir.
  • Aynı şekilde, marka belgesi hak sahibine başkalarının aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer markaların kullanılmasını önleme hakkı vermektedir. Söz konusu önleme hakkı, hakkın tecavüze uğradığına ilişkin tespit davası, ihtiyati tedbir istemli tecavüzün ortadan kaldırılması ve tazminat davası ve yine tecavüz fiillerinin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak ürünler ve ürünlerin üretilmesine yarayan kalıp ve parçalara el koymayı kapsayacak şekilde ceza davası açılması hakkını da vermektedir.

10- Marka üzerinde yer alan ®, TM,   ©, işaretlerinin anlamı ve özellikleri nelerdir? Müseccel Marka ne  demektir?

  • “Müseccel Marka”,  tescil edilmiş ve tescilli olarak korunan marka anlamına gelmektedir.
  • ® işaretinin açılımı “Register” olarak yazılmakta ve “Tescillidir” anlamında mal ve hizmetlerde markanın  genelde sağ üst köşesinde kullanılmaktadır.
  • TM işaretinin açılımı “Trade Mark” olarak yazılmakta ve “Ticari Marka” anlamına gelmektedir. Tescil başvurusu yapılmış ve henüz tescil edilerek marka tescil belgesine bağlanmamış markalar için kullanılmaktadır. Ayrıntılı bilgi  için marka tescil sayfasına gidiniz.
  • © işaretinin açılımı “Copyright” olarak yazılmakta ve “Telif Hakkı” anlamında kullanılmaktadır.

Bu işaretlerin tescil edilmeden kullanımı suç teşkil etmektedir.

11- Ticari Marka ve Hizmet Markası arasındaki fark nedir?

Anılan ayrım mülga (hükümden kalkmış olan) Markaların Korunmasına İlişkin 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’de yapılmıştır. 10.01.2017 itibarı ile yürürlüğe giren Sınai Mülkiyet Kanunu’nda böyle bir ayrıma yer verilmemiştir. Daha önce de böyle bir ayrım edildiği  belirlenmemiştir. Hizmet sektöründekiler için Hizmet Markası denilmesi ticaret ile uğraşanların mallarına ticari mal denilmesi durumlarından dolayı iki şekilde de belirtilebilen, kanuna göre bir ayırımın olmadığı tanımlardır.

12- Marka tescili için ne zaman başvuru yapılmalıdır?

Marka başvurusu markanın ilgili ürün ya da hizmet üzerinde kullanımından önce başvurusu yapılması tavsiye edilmektedir.  Markanın kamuya,  marka tescil başvurusu öncesi tabelada, katalog, web sitesi vb. görsel ortamlarda sunulması belirli bir tanınmışlığa ulaşmadan veya ulaştıktan sonra başkalarının markayı tescil etmesi risklerine meydan verecektir.

13 -Marka tescili almak istiyorum.  Ancak daha önce başkaları tarafından tescil ettirilmiş ve kullanılmıyor ise ne yapabilirim?        

Öncelikle marka sahibi ile anlaşarak marka devir alınabilir. Bu mümkün almazsa, markanın kullanılmadığı konusunda yetkili mahkemede “Delil Tespiti” yaptırıldıktan sonra, markanın başkalarına devrini önleyecek ihtiyati tedbir talepli, bir hükümsüzlük davası açılabilir. Hükümsüzlük kararı alındıktan sonra markanın tescili için TPE ye başvurulabilir.

14- Türkiye’ de tescilli olmayan ancak yurt dışında tanınmış markaların üçüncü kişiler adına tescili engellenebilir mi?

Üçüncü kişiler tarafından yapılan bu tür başvurular Resmi Marka Bülteninde yayınlandığında, Türkiye’de tescilli olmayan tanınmış marka sahibi adına, tanınmışlığı belgeleyerek itiraz yapmak suretiyle bu tescilleri engellemek mümkündür. Tescilsiz markalar, Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabet hükümlerine göre korunur. Dolayısıyla tescilsiz olarak kullanılan tanınmış bir markanın, aynı eşya veya hizmet için bir başka kişi adına tescil edilmesi durumunda da, 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 42 inci maddesinde belirtilen hükümsüzlük halleri söz konusudur ve dava açılması halinde tescil edilen marka mahkemece hükümsüz sayılabilir.

15- Bir marka nasıl tanımlayıcı olabilir?

Bir ürünün veya hizmetin cinsi, vasfı, değeri, kaynağı vb. ürünü veya hizmeti tanımlayan, herkesin kullanımına açık, ayırt edici nitelik taşımayan ve genel anlam ifade eden işaretler tanımlayıcı olarak nitelendirilir ve bunlar marka özelliği taşımaz. Örneğin ÖDEME NOKTASI, YAŞLILIK ARAŞTIRMA MERKEZİ, OTOMOBİLLER İÇİN HATCHBACK, STATION WAGON gibi.

16- Markalarda “Fiili Kullanım” ve İlk Kullanım” – “Öncelik hakkı” ne anlama gelmektedir?

Marka tescilinde ilk başvuran marka tescil belgesini markanın alınmasına engel geçerli bir itiraz yoksa alması mümkündür. Ancak marka mevzuatı markayı ilk tescil ettireni değil de markayı fiilen ilk kullananı da koruyan bir düzenleme getirmiştir. Bu durumda bir markayı bilfiil ilk kullanan ve bu kullanımını kanıtlayan kişi, markanın gerçek hak sahibi konumunda olabilmektedir. Bazı istisnai durumlarda söz konusu olabilmektedir.  Kanun, gerçek marka hakkı sahibi sayarak, markayı fiilen ilk kullanan kişiden yana bir tercih kullanması için karşı tarafın bu yaklaşımını kötü niyetle yapmış olduğu kanaatine de varması gerekmektedir. Bu durumda bir başka üçüncü kişi, markayı tescil ettirmiş olsa da markayı fiilen ilk kullanan kişi bu fiili kullanımını  kanıtlayarak kullanımından doğan öncelik hakkına dayanarak, sonradan markayı tescil ettiren kişiye hükümsüzlük davası açabilir ve markanın kendi adına tescil edilmesini sağlayabilir.

17- Türkiye’de tescil edilen marka tüm dünyada geçerli midir?

Marka Tescil Belgesi hangi ülkede alınmış ise o ülkede koruma sağlamaktadır. Tanınmış marka statüsünde olan markalar hariç tüm markalar başvurusunu yapmadığı bir ülkede koruma sağlayamaz. Tanınmış markalarda ancak başvurusunun yapılmadığı ülkenin yetkili patent ofisinin uzmanının markayı bilmesi halinde markasını koruyabilir, ya da markasına başka ülkede kabul yayını ile ilan edilmesinden haberdar olması ile itiraz ederek o markanın ilgili ülkede marka koruması almasını engelleyebilir. Bazı durumlarda belli seviyede tanınmışlığı göreceli az olan markalar hükümsüzlük davası ile ancak korumayı sağlamak durumunda kalabilmektedir.

18- Marka başvuru, marka tescili ve  tescil belgeleri üzerinde değişiklikler nelerdir? Bu değişikliklerin TÜRKPATENT’e bildirilmesi şart mıdır?

Marka sahibi, markasını kullanarak ya da başkasının kullanmasına izin vererek markasından ekonomik menfaat elde eder. Marka tescil belgesi ile elde edilen hak devredilebilir, lisans sözleşmesi yoluyla kiralanabilir, veraset yolu ile varislere intikal edebilir ya da rehin edilebilir. Marka tescil belgesi üzerinde yapılan devir, lisans, veraset ve intikal, rehin gibi tasarruflarla, adres ve unvan değişikliklerinin üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edebilmesi için marka siciline kayıt edilmesi gereklidir. Bunun için de, bu değişiklikler TÜRKPATENT’e bildirilmelidir.

19- Marka yıllık koruması ve hukuki takibi, izlenmesi nedir?

Başvurusu yapılan markalar arasından tam kabul, ya da kısmı kabul yayın kararı ile  ilanına karar verilen başvurular Resmi Markalar Bülteni’nde ilan edilmektedir. Bültenlerde ilan edilen markalar 2 aylık süre ile askıda kalır. Marka koruması  ile bültenlerde ilan edilen markaların tescilli ya da tescil başvurusu yapılmış marka sahipleri adına benzerlik yönünden karşılaştırılması ve benzer markaların tescilinin engellenmesine yönelik çalışma yapılır. Bazı durumlarda resen karar düzeltme ile doğrudan markanın birebir aynısı ya da bazı ayırt edici nitelikten yoksun farklılıkları nedeniyle  markasını tescil ettirmiş hak sahibinin markası korunmaktadır. Markanın bu şekilde koruması TÜRKPATENT yetkili memurları tarafından yapılmaz. Markayı izlemeye yetkili uzman danışmanlar ve marka vekilleri sorumluluğunda yapılmaktadır. Tescilli markalara benzer bir markanın TÜRKPATENT tarafından benzer  görülmemesi nedeniyle itilafta olabilecek markalar için marka sahibi haberdar edilip itiraz  edilip, edilmeyeceği konusunda bilgilendirilir. Marka koruması her yıl mark  sahibine bildirilir. TÜRKPATENT’den ücret karşılığı takip için elde edilen resmi bülten kaydı ile yapılır. Marka sahiplerinin bu hizmeti özel olarak yapması hem daha maliyetli hem de her ay içerisinde iki defa ilan edilen  resmi marka bültenlerinin sürekli takibinin uzmanlık istemesi gibi  zorluklar içermesi nedeni ile  patent ofislerinin yaptığı TÜRKPATENT siciline kayıtlı marka vekillerinin sorumluluğunda marka sahiplerinin   tescilden doğan hakkın korunması için yapılan korumadır.

20- Marka başvurusu ve tescili sonrası alınacak resmi  harçlar ücretler nelerdir?

Marka başvurusu sırasında 1’den 45’ kadar sınıflandırılan uluslararası mal ve hizmet sınıflarının, marka başvurusu hangi sınıfları içeriyorsa sınıf harç ücreti, ve marka tescil belgesi harç ücreti alınmaktadır. Marka tescili sonrası resmi koruma tarihi itibariyle 10. Yıl sonunda marka tescil belgesi yenileme harç ücreti ve süre içerisinde yapılabilecek yıllık koruma ücretleri dışında ihtiyaç duyulduğu takdirde marka hakkından feragat etme (TÜRKPATENT bazı yıllarda  bu işlem için harç ücreti almıştır), unvana göre marka araştırma ücreti (bu hizmet patent ofisimizde ücretsiz yapılmaktadır) devir, intikal, adres değişikliği (bazı yıllar TÜRKPATENT bu işlem için harç ücreti almamaktadır), unvan adres nevi değişikleri (bazı yıllar TÜRKPATENT bu işlem için harç ücreti almamaktadır), birleşme, bölünme veya ayni sermaye koyma borcu gibi yapısal değişikliklere ilişkin işlem ücreti, ilave her sınıf için marka benzerlik araştırma ücreti (bu hizmet ofisimizde ücretsiz yapılmaktadır),Tanınmışlık talebi inceleme ücreti, Resmi Markalar Bülteninde yayımlanan marka başvurularına itiraz ücreti, Bir kelime bir sınıf için marka benzerlik araştırma-fonetik ve detaylı ücreti (bu hizmet belli bir sayıda ofisimizde ücretsiz yapılmaktadır), Madrid protokolü uyarınca uluslararası marka başvurusunun WIPO’ya bildirilmesi ücreti, Madrid Protokolü uyarınca yer değiştirme ve dönüştürme ücreti, rüçhan hakkı kayıt ücreti, rüçhan hakkı belgesi düzenleme ücreti, sınıflandırma listesi düzenleme ücreti.

21- Uluslararası marka yıllık koruması, aidatı, izlemesi nasıldır?

Türkiye’de tescil edilmiş markanın, diğer ülkelerde tescili olması durumunda Türkiye haricinde  isteğe bağlı olarak koruma, izleme talep etmesi gerekmektedir. Ülkesel, bölgesel ve dünya çapında olarak yapılmaktadır. Aidatı yıllık olarak talep edilmektedir.

22- Yurtdışında marka başvurusu nasıl yapılır?

Tüm dünyada Türkiye’nin yararlanabildiği 3 toplu tescil sistemi vardır: Avrupa Birliği Markası- Topluluk markası (CTM), Madrid Protokolü (WIPO) ve Afrika Fikri Mülkiyet Örgütü (OAPI). Başvurular, başvuru sahiplerinin özel durumlarına göre en uygunun yapılması önemlidir.

 23- Markaların yurtdışı tescil işlemlerinde devlet destekleri nelerdir?

İki farklı destek uygulaması ile yurtdışında markalaşmaya destek verilmektedir. 

  • Ekonomi Bakanlığı’na bağlı İhracat Genel Müdürlüğü, Yurtdışında Ofis-Mağaza Açma, İşletme ve Marka Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında sağlanan destekler doğrudan İhracatçı Birliklerince, yurtdışında markaya dayalı tanıtım harcaması yapan firmalara, Dış Ticaret Sermaye Şirketi (DTSŞ) ve Sektörel Dış Ticaret Şirketi (SDŞ) statüsündeki şirketlere verilmektedir.
  • Bir diğer destek uygulaması ise KOSGEB tarafından verilen markalaşma destekleridir.
  • Destek uygulamaları hakkında KOSGEB Başkanlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı yanında sektörel İhracatçı Birlikleri’nden detaylı bilgi alınabilir.

24- Tanınmış Marka nasıl olunur? Şartları nelerdir?

19.11.2003 tarih ve 25294 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5000 sayılı Türk Patent Enstitüsü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun madde 13 (d) bendi uyarınca “İlgili mevzuat hükümlerine göre, markaların tanınmışlık düzeyleri ile ilgili esasların belirlenmesi ve uygulamaya konulması işlemlerini yapmak.,” hükmü uyarınca 05/08/2004 tarihinde Türk Patent Enstitüsü Yönetim Kurulu, “Markaların Tanınmışlık Düzeyleri İle İlgili Esaslar ve Uygulaması” başlıklı karan almış ve kriterlerin ilanını müteakip markalar dairesi bünyesinde oluşturulan özel bir çalışma grubu ile tanınmış marka başvurulan değerlendirilmeye başlanmıştır. Markalar Dairesi Başkanlığı, markanın halk tarafından tanınmışlık düzeyini, markanın herkes tarafından bilinirliğini, markanın, malın potansiyel ve fiili kullanıcılarının da ötesinde ulaşmış olduğu genel tanınmışlık düzeyini aşağıdaki kriterler çerçevesinde değerlendirir.

Markanın tescilinin ve kullanımının süresi (Markanın tarihçesi hakkında ayrıntılı bilgi)

Markanın tescilinin ve kullanımının yayıldığı coğrafi alan ve kapsamı (Yurt içi ve yurt dışı tesciller nelerdir?)

Markanın üzerinde kullanıldığı mal ve/veya hizmetin piyasadaki yaygınlığı, pazar payı, yıllık satış miktarı nedir?

Markaya ilişkin promosyon çalışmalarının (özellikle de Türkiye’deki promosyon çalışmaların) özellikleri nelerdir? (Reklam niteliğinde olmayan ancak markanın tanıtımına faydalı olabilecek nitelikte faaliyetler var mıdır? (Gazete, dergi, TV vb. medya markalı ürünlerin fuarlarda teşhiri vb.)

Markanın tanınmışlığımı gösteren bir mahkeme karan var mıdır veya marka sahibinin markasını koruma yolundaki etkin çabaları marka, haksız rekabet davaları, İtiraz sayılan vb.)

Marka ne derece orijinaldir, Markanın ayırt edicilik niteliği nedir?

Markanın tanımışlığına ilişkin yapılmış kamuoyu araştırmaları varsa bunların sonuçlan nelerdir?

Markanın sahibi firmaya ilişkin özellikler (firmanın büyüklüğü, çalışan sayısı, ödenmiş sermayesi, cirosu, marka üzerinde kullanıldığı mal veya hizmetle özdeşleşiyor mu? Marka kelime veya şekil olarak görüldüğü anda refleks olarak belli bir ürünü çağrıştırıyor mu? Marka üzerinde kullanıldığı mal veya hizmetle ilgili olarak belli bir kaliteye veya statüye işaret ediyor mu?

Markayı taşıyan ürüne veya marka sahibi firmaya ilişkin olarak alınmış belgeler, ödüller (TSE, TSEK, ISO vb. Markayı taşıyan ürünlerin dağıtım kanalları (Marka sahibi firmanın kendine ait dağıtım kanallarının dışında) ve söz konusu ürünlerin ithalat ve ihracat olanakları nelerdir?

Eğer marka bir satışa konu olmuşsa, marka üzerinde kıymet takdiri yapılmışsa markanın parasal değeri nedir? Markanın marka sahibinin yıllık bilançosunda gösterilmiş midir?

Marka tescillerinin kapsadığı mal ve/veya hizmet portföyünün genişliği nedir? (örnek, sadece “gazozlar” iç marka ile, tüm elektronik eşyaları içine alan bir tescil)

Marka halk nezdinde tanınan bir marka ise bu tanınmışlık düzeyini ne kadar süredir korumaktadır?

Markanın tanınmışlığından ötürü, bu niteliğine yönelik tecavüz fiilleri var mıdır? Marka üçüncü Markaya benzer başvuruların yoğunluğu, markanın piyasada haksız yere üçüncü kişilerce kullanılıp kullanılmadığı vs.). Marka üçüncü kişilerce kullanılmakta ise bu kullanım, şekil ve üzerinde yayıldığı coğrafi ve ticari alan itibariyle tanınmış marka sahibine zarar veriyor mu?

Marka, üzerinde kullanıldığı mal veya hizmetin niteliği itibariyle (Örnek, araba markası ile çiklet markası) veya potansiyel ve markası) tecavüze açık mı, değil mi?

 Yukarda sayılanların ispatına yönelik olan veya bir markanın tanınmış olduğunun ispatına yönelik her türlü belge.

25- Tanınmış marka ile meşhur marka arasındaki farklar nelerdir?

Tanınmış marka kavramı için  Maruf marka, meşhur marka bu kavramlarda kullanılmaktadır. Meşhur marka, tanınmış marka ile eşanlamlı bir sözcüktür.

26- Tanınmış marka olmanın, marka sahibine faydaları nelerdir?

  • Tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine, tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları farklı sınıflardan dahi olsa reddedilir.
  • Tanınmış marka sahipleri tescil ile markasının kayıtlı olduğu ülkede doğrudan uzmanın kararı ile ya da uzman gözden kaçırıp onay verdiyse itiraz yoluyla markanın reddedilmesini sağlayabilir.
  • Tanınmış marka hakkı sahiplerinin markalarının uğradığı iltibas durumunda açacakları davalarda  normal marka hakkı sahiplerine göre uğradıkları zararı tazmin etme ya da hükümsüzlük davalarında daha avantajlıdır.
  • Resmi kurumun siciline kayıtlı olduğundan prestij elde etmektedir.

27- Tanınmış marka başvurusu hangi durumlarda reddedilir?

Türk Patent ve Marka Kurumu başvuru sahibinin sunacağı dilekçe ve deliller üzerinden bir inceleme yapar. Bu inceleme sırasında markanın tanınmış marka olabilmesi için gerekli ve yeter şartların oluşup oluşmadığı konusunda bir değerlendirme yapar. Bu değerlendirme sırasında tanınmış marka olmak için gösterilen kriterlerin hepsinin sağlanmış olması gerekmese de kriterlerin çoğunluğunun sağlanması gerekmektedir. Aksi halde Türk Patent ve Marka Kurumu söz konusu talebi reddedecektir.

28- Türkiye’de üç boyutlu marka tescil ediliyor mu?

Yasal düzenlemede marka tanımına göre malların ve ambalajlarının dış görünüşleri marka olarak tescil edilebilecek işaretler arasında yer almaktadır. Markanın en önemli unsuru olan ayırt edicilik kriterini taşıdıkları sürece, malların veya ambalajlarının dış görüntüleri üç boyutlu marka olarak tescil edilebilmektedir. Özellikle Madrid Protokolü Uyarınca Türkiye’ de tescilli üç boyutlu marka örnekleri bulunmaktadır.

29- Ticaret unvanının marka tescili edilmesi zorunlu mudur?

Ticaret Unvanı Ticaret Kanunu Hükümlerine göre tescil edilmekte ve korunmaktadır. Dolayısıyla marka olarak tescil edilmesine gerek yoktur. Ticaret Unvanı marka olarak kullanılması ve korumasının da sağlanması istenilirse tescil yaptırılabilir.

30- Lisans (markanın kullanım hakkı) verdiğimiz zaman aynı markayı bizde kullanabilir miyiz?

Marka sahibi ile marka kullanım hakkı verilen kişi arasında yapılan anlaşmanın koşulları “inhisari olmayan” yani kullanım hakkının üçüncü kişilere verilmesini engellemeyen lisans olarak hazırlandıysa, marka sahibi de söz konusu markayı kendisi de kullanabilir.